Thứ tư, 12/06/2024, 21:02

Viêm VA là gì? Dấu hiệu nhận biết, biến chứng và cách điều trị

Viêm VA thường gặp ở trẻ em dưới 6 tuổi, hiếm khi xảy ra ở người lớn. Bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm, chẳng hạn như viêm tai giữa, suy hô hấp, nếu không được điều trị kịp thời.

Viêm VA là gì?

Viêm VA là tình trạng viêm nhiễm của vòm họng (hay còn gọi là sùi vòm mũi họng), một tổ chức lympho nằm ở phía sau khoang mũi họng. VA đóng vai trò quan trọng trong hệ miễn dịch, giúp chống lại các tác nhân gây bệnh xâm nhập qua đường hô hấp.

Viêm VA là gì
Viêm VA là tình trạng viêm nhiễm vòm họng, gây đau đớn và khó chịu

Khi bị vi khuẩn hoặc virus tấn công, VA sẽ sưng to và viêm nhiễm, dẫn đến các triệu chứng khó chịu như khó thở, chảy nước mũi, đau họng, ngủ ngáy và mệt mỏi kéo dài.

Viêm VA là bệnh thường gặp ở trẻ em, đặc biệt là trong độ tuổi từ 2 đến 5 tuổi. Theo thống kê, tỷ lệ mắc bệnh viêm VA ở trẻ em Việt Nam dao động từ 20% đến 30%.

Viêm VA là bệnh lý phổ biến, tuy nhiên nếu được phát hiện và điều trị kịp thời sẽ không gây nguy hiểm. Do đó, cha mẹ cần chú ý quan sát các biểu hiện của bệnh ở trẻ để đưa đi khám bác sĩ nếu nghi ngờ mắc bệnh.

Dấu hiệu nhận biết viêm VA

Triệu chứng phổ biến:

  • Sốt: Sốt thường là dấu hiệu đầu tiên của viêm VA, thường từ 38°C đến 39°C, đôi khi sốt cao đến 40°C.
  • Nghẹt mũi: Nghẹt mũi khiến trẻ khó thở, đặc biệt là khi ngủ, có thể dẫn đến ngáy.
  • Chảy nước mũi: Nước mũi có thể loãng, trong hoặc đặc, màu trắng hoặc xanh vàng.
  • Ho: Ho thường là ho khan, có thể nặng hơn vào ban đêm.
  • Đau họng: Trẻ có thể kêu đau khi nuốt, nuốt khó khăn.
  • Khàn giọng: Giọng nói của trẻ có thể bị khàn hoặc mất tiếng.
  • Mệt mỏi: Trẻ có thể cảm thấy mệt mỏi, lờ đờ, chán ăn.
Dấu hiệu nhận biết viêm VA
Ho và đau họng có thể là dấu hiệu của viêm VA

Triệu chứng ít gặp:

  • Đau tai: Viêm VA có thể lan sang tai giữa, gây đau tai.
  • Khó thở: Khó thở, thở khò khè, đặc biệt là khi ngủ.
  • Ngủ ngáy: Ngủ ngáy do nghẹt mũi kéo dài.
  • Thay đổi khẩu vị: Trẻ có thể chán ăn, bú kém do khó thở khi bú.
  • Sưng hạch cổ: Hạch bạch huyết ở cổ có thể sưng to.
  • Chảy nước dãi: Trẻ chảy nước dãi do nghẹt mũi.

Khi nào cần đưa trẻ đi khám bác sĩ?

Bạn nên đưa trẻ đi khám bác sĩ nếu trẻ có các triệu chứng sau:

  • Sốt cao trên 38,5°C
  • Sốt kéo dài hơn 3 ngày
  • Khó thở
  • Khó nuốt
  • Đau tai
  • Chảy nước mũi có mủ
  • Ngủ ngáy dữ dội
  • Mệt mỏi nhiều
  • Giảm cảm giác thèm ăn

Nguyên nhân gây viêm VA

Viêm VA thường do virus hoặc vi khuẩn gây ra. Virus là nguyên nhân phổ biến nhất gây viêm VA cấp tính, trong khi vi khuẩn thường gây ra viêm VA mạn tính. Dị ứng cũng có thể đóng vai trò trong việc phát triển viêm VA.

Virus gây viêm VA:

  • Adenovirus: Đây là loại virus phổ biến nhất gây viêm VA. Adenovirus có thể gây ra các triệu chứng như sốt, ho, sổ mũi, đau họng và viêm kết mạc (đỏ mắt).
  • Rhinovirus: Rhinovirus là virus gây ra cảm lạnh thông thường. Virus này có thể gây ra các triệu chứng như sổ mũi, hắt hơi, ho và đau họng.
  • Virus cúm (Influenza): Virus cúm có thể gây ra các triệu chứng nghiêm trọng hơn cảm lạnh thông thường, bao gồm sốt cao, ho, đau cơ, mệt mỏi và đôi khi có thể dẫn đến biến chứng như viêm phổi.
  • Á cúm (Para-influenza virus): Á cúm là virus có thể gây ra các triệu chứng như ho, sổ mũi, đau họng và đôi khi có thể dẫn đến viêm thanh quản (viêm thanh quản).
Nguyên nhân gây viêm VA
Nhiễm virus là nguyên nhân chính dẫn đến tổn thương VA

Vi khuẩn gây viêm VA

Vi khuẩn cũng có thể gây viêm VA, nhưng ít phổ biến hơn. Các loại vi khuẩn thường gặp gây viêm VA bao gồm:

  • Streptococcus pneumoniae: Vi khuẩn này có thể gây ra các triệu chứng như sốt cao, đau tai, đau họng và đôi khi có thể dẫn đến biến chứng như viêm phổi hoặc viêm màng não.
  • Haemophilus influenzae: Vi khuẩn này có thể gây ra các triệu chứng như sốt cao, ho, khó thở và đôi khi có thể dẫn đến biến chứng như viêm phổi hoặc viêm thanh quản.

Các yếu tố nguy cơ:

  • Tiếp xúc với khói thuốc lá: Trẻ em tiếp xúc với khói thuốc lá có nguy cơ mắc viêm VA cao hơn.
  • Bú sữa mẹ ít hơn 6 tháng: Trẻ em bú sữa mẹ ít hơn 6 tháng có nguy cơ mắc viêm VA cao hơn.
  • Đi nhà trẻ: Trẻ em đi nhà trẻ có nguy cơ mắc viêm VA cao hơn do tiếp xúc gần gũi với nhiều trẻ em khác.
  • Có hệ miễn dịch yếu: Trẻ em có hệ miễn dịch yếu có nguy cơ mắc viêm VA cao hơn.

Viêm VA có nguy hiểm không?

Viêm VA thường không nguy hiểm đến tính mạng, nhưng nếu không được điều trị kịp thời hoặc điều trị không đúng cách, có thể dẫn đến một số biến chứng.

Biến chứng viêm VA
Nếu không điều trị, viêm VA có thể dẫn đến viêm tai giữa, gây đau đớn và giảm thính lực

Biến chứng cấp tính:

  • Viêm tai giữa: Gây ra viêm tai giữa cấp hoặc mạn tính, có thể gây giảm thính lực.
  • Viêm mũi xoang: Dẫn đến viêm xoang, triệu chứng gồm đau mặt, chảy nước mũi và sốt.
  • Ngưng thở khi ngủ: Có thể gây nguy hiểm với các triệu chứng như mệt mỏi ban ngày và tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch.

Biến chứng mạn tính:

  • Thay đổi cấu trúc mặt: Dẫn đến thay đổi cấu trúc mặt như vòm họng cao và răng mọc lệch.
  • Giảm khả năng nghe: Gây ra giảm khả năng nghe do tắc nghẽn ống Eustachian.
  • Chậm phát triển: Ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất và tinh thần của trẻ.

Điều cần lưu ý:

  • Hầu hết trẻ em tự khỏi viêm VA mà không cần điều trị.
  • Biến chứng của viêm VA không phổ biến nhưng nếu xuất hiện có thể gây nguy hiểm.
  • Điều trị kịp thời và đúng cách có thể ngăn ngừa các biến chứng.

Do đó, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám bác sĩ nếu trẻ có các triệu chứng của viêm VA để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Chẩn đoán viêm VA 

Bác sĩ sẽ chẩn đoán viêm VA dựa trên các triệu chứng của trẻ và khám lâm sàng. Bác sĩ cũng có thể sử dụng một số phương pháp chẩn đoán khác, bao gồm:

  • Nội soi tai mũi họng: Phương pháp này sử dụng một ống soi nhỏ có camera để quan sát vòm họng và VA.
  • Chụp X-quang: Chụp X-quang có thể giúp bác sĩ đánh giá kích thước của VA.
  • Xét nghiệm máu: Xét nghiệm máu có thể giúp xác định nguyên nhân gây viêm VA là virus hay vi khuẩn.

Biện pháp điều trị viêm VA

Việc điều trị viêm VA phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh và nguyên nhân gây ra.

1. Điều trị nội khoa

Hầu hết các trường hợp viêm VA do virus đều tự khỏi trong vòng 1 - 2 tuần. Do đó, điều trị nội khoa thường tập trung vào việc giảm triệu chứng và nâng cao thể trạng cho người bệnh.

Điều trị nội khoa viêm VA
Bác sĩ có thể chỉ định các loại thuốc để kiểm soát tình trạng viêm VA

Các biện pháp điều trị nội khoa bao gồm:

  • Nghỉ ngơi đầy đủ: Người bệnh cần được nghỉ ngơi đầy đủ để cơ thể có thời gian phục hồi.
  • Uống nhiều nước: Uống nhiều nước giúp làm loãng chất nhầy và giảm nghẹt mũi.
  • Sử dụng máy tạo độ ẩm: Máy tạo độ ẩm giúp làm ẩm không khí, giảm khô mũi và họng.
  • Vệ sinh mũi họng: Vệ sinh mũi họng bằng nước muối sinh lý giúp loại bỏ chất nhầy và vi khuẩn.

Sử dụng thuốc điều trị:

  • Giảm đau hạ sốt: Thuốc giảm đau hạ sốt như paracetamol hoặc ibuprofen có thể giúp giảm sốt và đau họng.
  • Thuốc thông mũi: Thuốc thông mũi có thể giúp giảm nghẹt mũi tạm thời.
  • Thuốc ho: Thuốc ho có thể giúp giảm ho.
  • Thuốc nhỏ mũi muối: Thuốc nhỏ mũi muối có thể giúp làm loãng chất nhầy và giảm nghẹt mũi.

2. Điều trị bằng thuốc kháng sinh

Nếu viêm VA do vi khuẩn, bác sĩ sẽ kê đơn thuốc kháng sinh. Người bệnh cần sử dụng thuốc đúng theo chỉ định của bác sĩ, không tự ý ngưng thuốc khi chưa hết liệu trình.

3. Phẫu thuật cắt VA

Phẫu thuật cắt VA chỉ được chỉ định trong một số trường hợp sau:

  • Viêm VA tái phát nhiều lần, ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người bệnh.
  • Viêm VA gây ra các biến chứng như viêm tai giữa mạn tính, viêm xoang mạn tính, ngưng thở khi ngủ.
  • Viêm VA to, gây tắc nghẽn đường thở.

Phẫu thuật cắt VA là một thủ thuật đơn giản, thường được thực hiện dưới dạng phẫu thuật nội soi. Người bệnh có thể về nhà ngay trong ngày sau phẫu thuật.

Phòng ngừa viêm VA

Một số biện pháp sau có thể giúp phòng ngừa viêm VA:

  • Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước
  • Tránh tiếp xúc với người bệnh
  • Che miệng và mũi khi ho hoặc hắt hơi
  • Không dùng chung đồ dùng cá nhân như cốc, khăn, bàn chải đánh răng
  • Bú sữa mẹ cho trẻ ít nhất 6 tháng
  • Tránh cho trẻ tiếp xúc với khói thuốc lá

Viêm VA là tình trạng phổ biến ở trẻ nhỏ nhưng có thể điều trị được. Vì vậy, cha mẹ cần chú ý quan sát các dấu hiệu ở trẻ và đưa đến bác sĩ nếu có nghi ngờ về bệnh.

>> THAM KHẢO THÊM:

Liên kết

1148/SYT-NV

Phúc đáp xin chủ trương mua thuốc gây mê phục vụ cấp cứu và điều trị

Thời gian đăng: 08/04/2023

lượt xem: 469 | lượt tải:44
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây