Thứ sáu, 12/07/2024, 07:55

Trẻ Bị Nổi Mề Đay: Nguyên Nhân, Triệu Chứng Và Phương Pháp Điều Trị

Trẻ bị nổi mề đay là vấn đề về da thường gặp gây ngứa ngáy, ảnh hưởng đến sinh hoạt và giấc ngủ của bé. Bên cạnh việc tìm hiểu triệu chứng, nhiều bậc phụ huynh còn lo lắng về mức độ nghiêm trọng và phương pháp điều trị hiệu quả. Bài viết cung cấp thông tin chi tiết về tình trạng này, giúp bố mẹ chăm sóc trẻ tốt hơn.

Trẻ bị nổi mề đay là gì? Có đặc điểm như thế nào?

Mề đay là tình trạng viêm da cấp tính hoặc mạn tính biểu hiện bằng các mảng hoặc nốt sẩn phù nề, gây ngứa ngáy khó chịu. Nốt sẩn mề đay thường có màu hồng nhạt hoặc đỏ, không chứa dịch, kích thước thay đổi từ vài milimet đến vài centimet. Mề đay có thể xuất hiện rải rác hoặc thành từng mảng lớn, di chuyển trên da theo thời gian.

Các đặc điểm của trẻ bị nổi mề đay bao gồm:

  • Mụn nước phù nề: Đây là đặc điểm nhận dạng chính của mề đay. Mụn nước phù nề là những nốt mẩn edematous (phù nề) màu hồng hoặc đỏ nhạt, thường không chứa dịch, ranh giới rõ rệt. Kích thước của mụn nước phù nề có thể thay đổi từ vài milimet đến vài centimet.
  • Ngứa: Ngứa là triệu chứng thường gặp nhất của mề đay, có thể từ mức độ nhẹ đến dữ dội. Ngứa thường tăng lên vào ban đêm, ảnh hưởng đến giấc ngủ và chất lượng cuộc sống của trẻ.
  • Tính chất phù hợp: Mụn nước phù nề của mề đay thường tồn tại trong vài giờ (từ 24-48 giờ) rồi tự biến mất, không để lại sẹo. Tuy nhiên, các nốt mề đay mới có thể xuất hiện ở vị trí khác trên da.
  • Tính di chuyển: Nốt sẩn mề đay có thể xuất hiện ở bất kỳ vị trí nào trên da, thường di chuyển và thay đổi kích thước theo thời gian.

tre-bi-noi-me-day (1)

Trẻ bị nổi mề đay biểu hiện bằng các mảng hoặc nốt sẩn phù nề

Nguyên nhân trẻ bị nổi mề đay

Nổi mề đay ở trẻ em là phản ứng quá mức của hệ thống miễn dịch với các kích thích từ môi trường, dẫn đến giải phóng chất trung gian histamine gây giãn mạch máu, phù nề da vùng tổn thương. Các yếu tố được cho là nguyên nhân chính gây nổi mề đay ở trẻ bao gồm:

Dị ứng thực phẩm

  • Thực phẩm dễ gây dị ứng: Trứng, sữa bò, hải sản (tôm, cua, cá...), đậu phộng, đậu nành, lúa mì... là những thực phẩm có chứa các protein lạ kích thích hệ miễn dịch trẻ phản ứng, sản sinh ra histamin gây nổi mề đay.
  • Phụ gia thực phẩm và chất bảo quản: Các chất này thường có mặt trong thực phẩm đóng gói, đồ ăn nhanh có thể gây kích ứng da, nhất là với trẻ có cơ địa nhạy cảm.

Dị ứng môi trường

  • Các kích thích vật lý: Bụi nhà, phấn hoa, lông động vật (chó, mèo...), côn trùng cắn (muỗi, kiến lửa, ong...) đều là những yếu tố có thể gây kích ứng da nhạy cảm của trẻ, dẫn đến phản ứng viêm và nổi mề đay.
  • Các yếu tố thời tiết: Thay đổi thời tiết đột ngột từ nóng sang lạnh hoặc ngược lại có thể ảnh hưởng đến hệ thống miễn dịch và mạch máu, khiến trẻ dễ nổi mề đay.

Nhiễm trùng

  • Nhiễm trùng cấp tính hoặc mạn tính: Trẻ mắc các bệnh về đường hô hấp (ho, viêm họng, viêm xoang...), đường tiêu hóa (tiêu chảy, viêm loét dạ dày...), nhiễm ký sinh trùng (giun, sán...)... có thể gặp triệu chứng nổi mề đay do phản ứng viêm trong cơ thể.

Tác dụng phụ của một số loại thuốc

  • Một số loại thuốc: Trẻ em sử dụng thuốc kháng sinh (penicillin...), thuốc giảm đau (aspirin, ibuprofen...), thuốc hạ sốt... có thể gặp tác dụng phụ là nổi mề đay. Thường gặp nhất là phản ứng dị ứng với thành phần của thuốc.

Các yếu tố khác

  • Côn trùng cắn: Vết côn trùng cắn (ong, kiến lửa, ong bắp cày...) thường gây sưng tấy, mẩn đỏ tại chỗ. Tuy nhiên, ở trẻ em cơ địa nhạy cảm, phản ứng có thể lan rộng thành các nốt mề đay toàn thân.
  • Tiêm phòng: Một số trẻ có thể gặp phản ứng nhẹ với vắc xin, biểu hiện bằng sốt nhẹ, mẩn đỏ và nổi mề đay thoáng qua.
  • Stress: Căng thẳng thần kinh, stress kéo dài cũng có thể là yếu tố khởi phát mề đay ở trẻ em, nhất là trẻ có cơ địa dễ bị dị ứng.

Lưu ý rằng, đây chỉ là một số nguyên nhân thường gặp. Việc xác định chính xác nguyên nhân gây nổi mề đay ở trẻ cần dựa vào các yếu tố như tiền sử bệnh lý, triệu chứng lâm sàng và các xét nghiệm cần thiết. Bác sĩ chuyên khoa da liễu sẽ đưa ra phác đồ điều trị phù hợp nhằm kiểm soát triệu chứng, ngăn ngừa tái phát và cải thiện chất lượng cuộc sống cho trẻ.

Chẩn đoán trẻ bị nổi mề đay

Bác sĩ chuyên khoa da liễu sẽ thăm khám lâm sàng, hỏi về tiền sử bệnh lý, chế độ ăn uống, sinh hoạt của trẻ để xác định nguyên nhân gây mề đay. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định một số xét nghiệm cận lâm sàng như:

  • Xét nghiệm máu tổng hợp (CBC): Đánh giá tình trạng viêm nhiễm trong cơ thể, có thể giúp phân biệt mề đay do dị ứng với mề đay do nhiễm trùng.
  • Xét nghiệm chức năng gan, thận: Cần thiết trong trường hợp nghi ngờ tác dụng phụ của thuốc gây mề đay.
  • Xét nghiệm dị ứng đặc hiệu: Xét nghiệm này giúp xác định các nguyên nhân dị ứng (như thức ăn, môi trường) thường gặp gây mề đay ở trẻ. Xét nghiệm có nhiều loại khác nhau, lựa chọn phương pháp phù hợp phụ thuộc vào từng trường hợp.
  • Các xét nghiệm khác: Trong một số trường hợp hiếm gặp, bác sĩ có thể chỉ định thêm các xét nghiệm chuyên sâu hơn như xét nghiệm tự miễn, sinh thiết da để loại trừ các bệnh lý nền khác gây mề đay.

Bác sĩ sẽ đưa ra chẩn đoán dựa trên tổng hợp các yếu tố lâm sàng, kết quả xét nghiệm và tiền sử bệnh lý của trẻ. Chẩn đoán chính xác giúp việc điều trị mề đay ở trẻ đạt hiệu quả cao, ngăn ngừa tái phát.

tre-bi-noi-me-day (3)

Bác sĩ thăm khám lâm sàng để chẩn đoán tình trạng bệnh

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám bác sĩ ngay nếu:

  • Mề đay kèm theo sốt cao, khó thở, buồn nôn, đau bụng.
  • Mề đay sưng tấy lan rộng, ảnh hưởng đến sinh hoạt.
  • Trẻ quấy khóc, ngứa ngáy khó chịu, mất ngủ do mề đay.
  • Mề đay tái phát nhiều lần trong thời gian ngắn.

Phương pháp điều trị trẻ bị nổi mề đay an toàn, hiệu quả

Mục tiêu điều trị trẻ bị nổi mề đay bao gồm:

  • Giảm nhanh triệu chứng ngứa ngáy, phù nề: Giúp trẻ cảm thấy dễ chịu, cải thiện giấc ngủ và chất lượng cuộc sống.
  • Ngăn ngừa mề đay tái phát: Kiểm soát các yếu tố kích thích, duy trì tình trạng da ổn định lâu dài.
  • Xác định và điều trị nguyên nhân gây bệnh: Trường hợp có thể, cần loại bỏ hoàn toàn tác nhân gây dị ứng hoặc điều trị các bệnh lý nền tảng (nhiễm trùng, ký sinh trùng...).

Các phương pháp điều trị trẻ bị nổi mề đay bao gồm:

Điều trị theo Tây y

Các thuốc Tây y được sử dụng phổ biến trong điều trị mề đay ở trẻ em bao gồm:

  • Thuốc kháng histamine (H1-antihistamin): Đây là nhóm thuốc trụ cột trong điều trị mề đay, có tác dụng làm giảm nhanh triệu chứng ngứa ngáy, phù nề. Loratadin, cetirizin, fexofenadin là các thuốc kháng histamine thế hệ hai thường được lựa chọn do ít gây buồn ngủ. Liều dùng và thời gian điều trị tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh, tuổi và cân nặng của trẻ. Bác sĩ có thể phối hợp nhiều loại thuốc kháng histamine khác nhau để đạt hiệu quả tối ưu.
  • Corticosteroid bôi da: Các thuốc mỡ hoặc kem bôi có chứa corticosteroid giúp giảm viêm tại chỗ, làm dịu da và giảm ngứa hiệu quả. Tuy nhiên, cần lưu ý corticosteroid bôi da chỉ nên sử dụng trong thời gian ngắn hạn do có thể gây teo da, rạn da, đặc biệt ở trẻ em. Bác sĩ sẽ lựa chọn loại corticosteroid phù hợp và hướng dẫn cha mẹ cách bôi thuốc an toàn, hiệu quả.
  • Corticosteroid đường uống: Trường hợp trẻ bị mề đay nặng, mề đay mạn tính kéo dài, bác sĩ có thể chỉ định corticosteroid đường uống liều thấp trong thời gian ngắn. Corticosteroid đường uống có tác dụng chống viêm toàn thân mạnh mẽ, giúp kiểm soát nhanh các triệu chứng. Tuy nhiên, thuốc có thể gây ra nhiều tác dụng phụ nghiêm trọng nếu sử dụng không đúng cách, do đó việc sử dụng corticosteroid đường uống cần được bác sĩ theo dõi chặt chẽ.
  • Thuốc ức chế miễn dịch: Ở một số ít trường hợp mề đay mạn tính nặng do rối loạn tự miễn, bác sĩ có thể cân nhắc sử dụng thuốc ức chế miễn dịch. Đây là nhóm thuốc có tác dụng ức chế hệ miễn dịch, làm giảm phản ứng dị ứng của cơ thể. Tuy nhiên, thuốc ức chế miễn dịch có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng, do đó cần được theo dõi và giám sát bởi bác sĩ chuyên khoa.

tre-bi-noi-me-day (2)

Thận trọng khi sử dụng thuốc Tây y trị mề đay cho trẻ

Lưu ý: Cha mẹ tuyệt đối không tự ý mua thuốc Tây y, đặc biệt là corticosteroid đường uống và thuốc ức chế miễn dịch cho trẻ sử dụng. Việc dùng thuốc không đúng liều lượng, không theo hướng dẫn của bác sĩ có thể gây ra nhiều tác dụng phụ nguy hiểm đến sức khỏe của trẻ.

Điều trị theo Đông y

Đông y sử dụng các bài thuốc từ thảo dược thiên nhiên có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, giảm ngứa, phù hợp với trẻ có cơ địa nhạy cảm. Một số bài thuốc Đông y thường dùng bao gồm:

  • Thang thuốc thanh bì giải độc: Bài thuốc bao gồm các thảo dược như kim ngân hoa, ké đầu trâu, mã đề, nhân trần... có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, giảm ngứa.
  • Thang bổ trung ích khí: Bài thuốc bao gồm các vị thuốc như hoàng kỳ, đương quy, bạch truật, phục linh... có tác dụng tăng cường sức đề kháng, cải thiện chức năng tiêu hóa, hỗ trợ điều trị mề đay mạn tính.

Cần lưu ý rằng hiệu quả của Đông y thường chậm, thời gian điều trị có thể kéo dài vài tuần đến vài tháng. Cha mẹ nên lựa chọn các cơ sở y tế uy tín, tham khảo ý kiến của bác sĩ Đông y có chuyên môn để được kê đơn thuốc phù hợp với tình trạng của trẻ.

Điều trị tại nhà bằng mẹo dân gian

Cần lưu ý rằng các phương pháp điều trị tại nhà bằng mẹo dân gian sử dụng thảo dược chỉ có tác dụng hỗ trợ giảm ngứa ngáy, khó chịu tạm thời, không có tác dụng điều trị dứt điểm bệnh mề đay. Hiệu quả của các phương pháp này còn phụ thuộc vào cơ địa của trẻ. Cha mẹ nên tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi áp dụng các mẹo dân gian cho trẻ, đặc biệt là trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.

Một số mẹo dân gian sử dụng thảo dược thường dùng để giảm ngứa ngáy, phù nê do mề đay ở trẻ em bao gồm:

Tắm nước lá

  • Lá khế: Lá khế có tính mát, sát khuẩn, giúp giảm ngứa. Cha mẹ có thể sắc lá khế lấy nước tắm cho trẻ. Lưu ý cần rửa sạch lá khế, đun sôi trong 15-20 phút, pha loãng nước tắm với nước ấm vừa phải trước khi tắm cho trẻ.
  • Lá trà xanh: Lá trà xanh có tính kháng viêm, giảm ngứa. Cha mẹ có thể dùng lá trà xanh tươi hoặc khô nấu nước tắm cho trẻ. Tuy nhiên, cần lưu ý đối với trẻ sơ sinh và trẻ có làn da nhạy cảm, tắm lá trà xanh có thể gây kích ứng da. Nên thử tắm cho trẻ trên một vùng da nhỏ trước để theo dõi phản ứng.
  • Lá rau diếp cá: Rau diếp cá có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, giảm ngứa. Cha mẹ có thể giã nát lá rau diếp cá, hòa với nước tắm cho trẻ.

tre-bi-noi-me-day (4)

Tắm nước lá khế giúp giúp giảm ngứa cho trẻ bị nổi mề đay

Chườm lạnh bằng thảo dược

  • Lá trầu không: Lá trầu không có tính sát khuẩn, giảm viêm. Cha mẹ có thể giã nát lá trầu không, cho vào túi vải mỏng, chườm lạnh lên vùng da bị nổi mề đay của trẻ. Lưu ý không nên đắp trực tiếp lá trầu không lên da trẻ vì có thể gây kích ứng.
  • Nghệ tươi: Nghệ tươi có tác dụng kháng viêm, giảm ngứa. Cha mẹ có thể giã nát nghệ tươi, trộn với mật ong (đối với trẻ trên 1 tuổi) thành hỗn hợp sền đắp lên vùng da bị nổi mề đay của trẻ. Tuy nhiên, nghệ có thể gây vàng da tạm thời, cần lưu ý theo dõi và rửa sạch vùng da sau khi đắp.

Uống nước sắc thảo dược

  • Nước atiso: Atiso có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, hỗ trợ điều trị mề đay. Cha mẹ có thể sắc hoa atiso lấy nước cho trẻ uống hàng ngày.
  • Nước rễ cam thảo: Rễ cam thảo có tác dụng giải độc, giảm ngứa. Tuy nhiên, không nên lạm dụng rễ cam thảo vì có thể gây ra một số tác dụng phụ.

Lưu ý:

  • Hiệu quả của các phương pháp này còn phụ thuộc vào cơ địa của trẻ.
  • Không nên tự ý dùng các loại thảo dược không rõ nguồn gốc cho trẻ.
  • Nếu trẻ có bất kỳ biểu hiện bất thường nào sau khi sử dụng thảo dược, cha mẹ cần ngừng ngay và đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám.

Chăm sóc da khi trẻ bị nổi mề đay

Để giúp con yêu vượt qua giai đoạn nổi mề đay một cách dễ dàng, cha mẹ cần hiểu rõ về cách chăm sóc da đúng cách khi trẻ bị nổi mề đay. Hướng dẫn chăm sóc da cho bé hiệu quả và giảm thiểu các triệu chứng khó chịu:

Chăm sóc da

  • Giữ da trẻ sạch sẽ, thoáng mát: Tắm cho trẻ bằng nước ấm, sử dụng các loại sữa tắm dịu nhẹ, không chứa xà phòng mạnh. Hạn chế tắm nước nóng vì có thể làm da khô rát, ngứa ngáy hơn.
  • Dưỡng ẩm cho da: Sau khi tắm, cha mẹ nên thoa kem dưỡng ẩm dịu nhẹ, không chứa hương liệu cho da trẻ. Dưỡng ẩm thường xuyên giúp da mềm mại, giảm ngứa và hạn chế tình trạng da bong tróc.
  • Tránh gãi: Gãi có thể khiến da tổn thương, rách da, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập gây nhiễm trùng. Cha mẹ nên cắt móng tay ngắn cho trẻ để tránh trẻ gãi làm xước da.
  • Mặc quần áo rộng rãi, thoáng mát: Tránh cho trẻ mặc quần áo bó sát, làm từ chất liệu nilon, tổng hợp vì có thể khiến da bí bách, ra mồ hôi nhiều, dẫn đến ngứa ngáy hơn. Nên chọn quần áo cotton mềm mại, thấm hút mồ hôi tốt.

Chế độ dinh dưỡng

  • Bổ sung đầy đủ vitamin, khoáng chất: Vitamin C, vitamin E, kẽm có tác dụng tăng cường sức đề kháng, giảm viêm, hỗ trợ điều trị mề đay. Cha mẹ nên cho trẻ ăn nhiều trái cây, rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt...
  • Hạn chế thực phẩm dễ gây dị ứng: Trứng, sữa bò, hải sản, lạc, đậu nành... là những thực phẩm dễ gây dị ứng, cần hạn chế hoặc loại bỏ khỏi chế độ ăn của trẻ nếu có nghi ngờ.
  • Uống nhiều nước: Nước giúp thanh lọc cơ thể, giải độc gan, giảm ngứa và cải thiện tình trạng da. Cha mẹ nên khuyến khích trẻ uống nhiều nước lọc, nước trái cây tự nhiên.

tre-bi-noi-me-day (5)

Bổ sung nhiều rau xanh vào thực đơn của trẻ

Giữ cho trẻ tinh thần thoải mái, vui vẻ

Stress có thể làm nặng thêm tình trạng mề đay. Cha mẹ nên dành thời gian chơi đùa, trò chuyện với trẻ, tạo môi trường sống an toàn, vui vẻ để giúp trẻ bớt lo lắng, căng thẳng.

Phòng ngừa trẻ bị nổi mề đay

Để phòng ngừa trẻ bị nổi mề đay, cha mẹ cần:

  • Xác định và loại bỏ các yếu tố kích thích: Nếu có thể, cha mẹ cần xác định nguyên nhân gây dị ứng và tránh tiếp xúc với các yếu tố này.
  • Giữ vệ sinh môi trường sống: Vệ sinh nhà cửa sạch sẽ, thoáng mát, tránh bụi bẩn, nấm mốc, phấn hoa...
  • Tăng cường sức đề kháng cho trẻ: Bổ sung đầy đủ dinh dưỡng, cho trẻ ăn nhiều trái cây, rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt; khuyến khích trẻ vận động thường xuyên, ngủ đủ giấc.
  • Theo dõi sức khỏe của trẻ: Cha mẹ cần theo dõi sức khỏe của trẻ cẩn thận, phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường để có biện pháp xử lý kịp thời.

Nổi mề đay là vấn đề da liễu thường gặp ở trẻ em, tuy không nguy hiểm nhưng ảnh hưởng đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống của trẻ. Cha mẹ cần trang bị kiến thức về nguyên nhân, cách điều trị và phòng ngừa mề đay để chăm sóc sức khỏe cho trẻ tốt nhất.

Liên kết

1148/SYT-NV

Phúc đáp xin chủ trương mua thuốc gây mê phục vụ cấp cứu và điều trị

Thời gian đăng: 08/04/2023

lượt xem: 759 | lượt tải:51
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây